کره ی آسمان

 

برای تعیین موقعیت ستاره ها بر روی کره سماوی , همانند تعیین موقعیت مکان های مختلف بر روی کره زمین , به مختصات نیازمندیم. دستگاه های مختصات  سماوی مختلفی وجود دارد که یکی از آن ها "دستگاه مختصات استوایی" می باشد. بر اساس این دستگاه مختصات ، استوایی با نام استوای سماوی برای کره ی سماوی تعریف می شود که امتداد همان استوای زمین است و خطوطی فرضی به موازات آن استوا تا قطبین را به ۹۰ درجه تقسیم میکند که "میل" نامیده می شوند. بر اساس قرارداد ، میل های جنوبی ( زیر خط استوا ) را با علامت منفی از میل های شمالی ( بالای خط استوا ) متمایز می کنیم. بر این اساس میل قطب جنوب سماوی ۹۰- درجه خواهد بود.در واقع میل بر روی کره ی آسمان مانند عرض جغرافیایی بر روی کره ی زمین است. علاوه بر استوای سماوی دایره ی دیگری نیز بر روی کره ی آسمان وجود دارد که مسیر حرکت ظاهری خورشید را در طول یک سال مشخص می کند ؛ این دایره "دایره البروج" نامیده می شود. صفحه ی استوای سماوی و دایره البروج که با هم زاویه ای در حدود  ۵/۲۳ درجه می سازند ، یکدیگر را در دو نقطه قطع می کنند که به این دو نقطه اعتدالین (اعتدال بهاری و اعتدال پاییزی) کفته می شود. دو نقطه بر روی دایره البروج که بیشترین فاصله را از استوای سماوی دارند نیز انقلابین (انقلاب تابستانی و انقلاب زمستانی) می خوانند. همچنین خطوط فرضی دیگری همانند نصف النهار ها بر روی کره ی زمین روی کره ی آسمان نیز وجود دارد که دو قطب آن را به هم متصل می کند. این خطوط تعیین کننده ی طول سماوی اجرام هستند که به آن بعد گفته می شود.بعد بر روی کره ی آسمان معادل طول جغرافیایی بر روی کره ی زمین است. نصف النهار ها کره ی آسمان را به ۳۶۰ درجه یا ۲۴ ساعت تقسیم میکنند. همانطور که برای تعیین طول جغرافیایی روی زمین ، به طور قراردادی یکی از نصف النهارها را به عنوان نصف النهار مبدا (نصف النهار گرینویج) انتخاب می کنیم ، بر روی کره ی آسمان هم نصف النهار مبدا نصف النهاریست که از نقطه ی اعتدال بهاری می گذرد و هر چه از اعتدال بهاری به سمت شرق می رویم ، بعد بیشتر می شود. با استفاده از بعد و میل می توان موقعیت اجرام بر روی کره ی سماوی را تعیین کرد. بعد و میل همه ی اجرام در بازه های زمانی بلند مدت (۱۰۰۰ سال) منحصر به فرد است ؛ یعنی هیچ دو جرمی وجود ندارد که بعد و میل آن ها برابر باشدو بعد و میل یک جرم برای مدت زیادی ثابت است. (بعد و میل اجرام به دلیل حرکات زمین در بازه های زمانی طولانی متغیر است که بعدا بیش تر راجع به آن توضیح خواهیم داد.)

/ 1 نظر / 18 بازدید
::خانه اندیشه::

سرا پا اگر زرد و پژمرده ایم ولی دل به پاییز نسپرده ایم چون گلدان خالی لب پنجره پر از خاطرات ترک خوره ایم اگر داغ دل بود ما دیده ایم اگر خون دل بود ما خورده ایم اگر دل دلیل است، آورده ایم اگر داغ شرط است، ما برده ایم اگر دشنه‌ی دشمنان، گردنیم اگر خنجر دوستان، گرده ایم گواهی بخواهید، اینک گواه همین زخم هایی که نشمرده ایم دلی سربلند و سری سر به زیر از این دست عمری به سر برده ایم